wersja rosyjska wersja angielska

Nie każdy może być ekspertem samochodowym
Poznajmy się na rzeczoznawcach

Rzeczpospolita z dnia 18.12.01 Nr 295

Znowelizowane Prawo o ruchu drogowym, które wejdzie w życie 1 stycznia 2002 roku, wprowadza pojęcie "rzeczoznawcy samochodowego". To krok w dobrym kierunku, ale nadal nie mamy żadnej pewności, że w sądzie czy w towarzystwie ubezpieczeniowym nie natkniemy się na domorosłego eksperta, którego kwalifikacji nikt nigdy nie weryfikował.

Jak można zostać "rzeczoznawcą samochodowym"? Jest kilka sposobów. Najprostszy to odwiedzenie urzędu gminy i zarejestrowanie działalności gospodarczej "rzeczoznawstwo samochodowe". To nie gabinet lekarski ani apteka, nie trzeba więc niczego udowadniać. Już po kilkunastu dniach można śmiało szukać zleceniodawców. Na motoryzacji wolno znać się każdemu.

Nowe prawo

Próbą uporządkowania sytuacji są przepisy zawarte w znowelizowanej ustawie Prawo o ruchu drogowym, która zacznie obowiązywać 1 stycznia 2002 roku. Po raz pierwszy pojawia się w niej pojęcie rzeczoznawcy samochodowego, które tym samym zyskuje tzw. umocowanie prawne.

Nowe prawo stanowi, że rzeczoznawcą samochodowym może zostać osoba, która ma:

  • obywatelstwo polskie;
  • wyższe wykształcenie;
  • 5-letnią praktykę zawodową w dziedzinie związanej z motoryzacją;
  • prawo jazdy kategorii A, B oraz C1 lub C;
  • kompetencje potwierdzone certyfikatem wydanym przez jednostkę akredytowaną w polskim systemie akredytacji;
  • została wpisana na listę rzeczoznawców samochodowych.

Wspomnianą listę prowadzi minister właściwy dla spraw transportu (a więc obecnie minister infrastruktury). Dodatkowo w przepisach przejściowych przyjęto, że osoby posiadające tzw. uprawnienia ministerialne, wydane przed 1989 rokiem, będą mogły być przez najbliższe trzy lata uznawane za osoby spełniające wymienione wymagania.

Rok założenia 1948

Rzeczoznawców samochodowych zrzesza Stowarzyszenie Rzeczoznawców Samochodowych "Ekspertmot", występujące do niedawna pod nazwą Stowarzyszenie Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego "Rzeczoznawcy Samochodowi". Wielu osobom może to się kojarzyć z terminem "rzeczoznawcy Polskiego Związku Motorowego" i nic dziwnego. Jest to o tyle uzasadnione, że powstała w 1948 roku organizacja rzeczoznawców została w 1950 roku wcielona do PZM i pod tym szyldem występowała do usamodzielnienia się w 1990 roku.

Stowarzyszenie "Ekspertmot" nadal pozostaje członkiem PZM, jest też członkiem Polskiej Izby Motoryzacji i jedynym polskim członkiem Międzynarodowej Federacji Ekspertów Samochodowych (FIEA). Od lat prowadzi Centrum Szkolenia Rzeczoznawców Samochodowych. Przy stowarzyszeniu uruchomione zostało również Centrum Certyfikacji Rzeczoznawców Samochodowych, które uzyskało akredytację Polskiego Centrum Akredytacji (wcześniej PCBiC), jako pierwszy ośrodek tego typu w Polsce (zapewne docelowo nie jedyny, do otwarcia własnego ośrodka przymierza się także Polski Związek Motorowy).

Gotowe są już rozporządzenia w sprawie utworzenia listy rzeczoznawców. Zostaną na nią wpisane osoby, których umiejętności potwierdził stowarzyszeniowy ośrodek certyfikacyjny, zyskując tym samym status przewidziany w ustawie. Wydawać by się mogło, że wszystko jest w porządku. Otóż nie do końca.

Co może rzeczoznawca

Okazuje się, że znowelizowane prawo odwołuje się do pojęcia rzeczoznawcy w dwu wypadkach. Ustawa upoważnia otóż rzeczoznawców do potwierdzania skorodowania pierwotnych numerów nadwozia lub stwierdzenia braku ingerencji w pole numerowe (ma to zasadnicze znaczenie np. wtedy, gdy ktoś musi "nabić numery" na pojeĽdzie po wypadku). Rzeczoznawca ma też prawo oceny, czy pojazd "ma szczególne znaczenie dla historii motoryzacji" (pozwala to m.in. na powtórną rejestrację ocalonego przed kasacją pojazdu o wartości zabytkowej, która w normalnym trybie jest niemożliwa). Dodatkowo nadmienia się, że diagnosta (czyli osoba uprawniona do kontrolowania stanu technicznego pojazdów) ma prawo posiłkować się opinią rzeczoznawcy. To wszystko.

Zakres działań zastrzeżonych dla rzeczoznawców jest więc raczej skromny. W rezultacie np. firmy ubezpieczeniowe mają pełne prawo do zatrudniania własnych ekspertów dobieranych według im tylko znanych kryteriów, a Urząd Gminy w Pcimiu Dolnym może śmiało zlecić wykonanie ekspertyzy oznakowania okolic rynku osobie, której kompetencje potwierdza jedynie prawo jazdy. Wydaje się zatem, że wprowadzenie pojęcia rzeczoznawcy do przepisów prawa było zabiegiem trafnym, ale na razie zbyt wiele z tego nie wynika.

Osobna sprawa - to wymiar sprawiedliwości. W roli biegłych przed sądami pojawiają się nierzadko osoby o kompetencjach budzących zasadnicze wątpliwości. Sądom nie wolno niczego narzucać, ale dobrze byłoby, gdyby wszyscy sędziowie mieli przynajmniej świadomość, że mogą odwołać się do fachowej pomocy ludzi, którzy naprawdę znają się na rzeczy. Powinni też pamiętać o tym wszyscy klienci towarzystw ubezpieczeniowych, dość często bezczelnie wystawiani do wiatru. Na samochodach znają się wprawdzie wszyscy, ale nie wszyscy jednakowo.

Adam Jamiołkowski

do góry

Cena i wartość rynkowa pojazdu

AutoExpert 07/08 2001

Obserwowany w ostatnim czasie spadek liczby sprzedanych nowych samochodów rodzi zrozumiały niepokój wśród producentów i dealerów. Potencjalni nabywcy mogą w obecnej sytuacji znaleĽć okazję do zakupu samochodu nowego Iub używanego po atrakcyjnej cenie.

Wartość rynkowa pojazdu

Cena płacona za dany pojazd może równoważyć jego wartość rynkową, a w określonych przypadkach może również być niższa lub wyższa. Wartość rynkowa pojazdu nowego jest z reguły równa jego cenie w salonie sprzedaży producenta lub importera. Cena ta powinna być także punktem wyjścia do oszacowania wartości pojazdu eksploatowanego przez kilka lub kilkanaście miesięcy. Istotny wpływ na cenę pojazdów nowych ma ich wyposażenie standardowe i dodatkowe.

Na przykładzie zestawienia dla samochodu Nissan Almera można porównać różnice w wyposażeniu i cenach poszczególnych modeli (tab.l.).

Udziały wartości zamontowanego opcjonalnego elementu wyposażenia w tabeli określone są procentowo w stosunku do wartości pojazdu nowego z wyposaniem standardowym. Pozwala to na doliczanie wartości wyposażenia również dla pojazdów używanych o zdecydowanie niższej wartości.

Analizując dane z tabeli, możemy stwierdzić, że przy niewielkiej różnicy w oznaczeniu typu, modelu lub silnika, mogą wystąpić znaczące różnice w cenach. W zależności od rodzaju silnika, liczby drzwi i wersji wyposażenia standardowego samochody Nissan Almera kosztowały w paĽdzierniku 2000 r. od 45 lOO do 58 000 zł.

Dodatkowo każdą z wyżej opisanych wersji można uzupełnić o elementy wyposażenia dodatkowego, które zwiększają wartość samochodu.

W przypadku cen pojazdów nowych zawsze wiemy, że cena ta dotyczy pojazdu w idealnym stanie technicznym, z gwarancją i rękojmią oraz z tzw. zerowym przebiegiem.

Pojazdy używane

Każdy pojazd po zakupieniu i zarejestrowaniu, traci w trakcie eksploatacji na wartości w stosunku do ceny, za jaką został kupiony. Z reguły ubytek wartości jest uzależniony od okresu użytkowania, przebiegu oraz stanu technicznego pojazdu. Dodatkowo ubytek ten uzależniony jest od popytu i podaży, od pozycji producenta na rynku, od okresu udostępnienia pojazdu do sprzedaży itp.

Ustalając wartość pojazdu używanego, musimy, podobnie jak w przypadku pojazdu nowego, precyzyjnie określić jego dane identyfikacyjne (typ, model, wersja wyposażenia, rodzaj silnika, moc). Konieczne są także informacje o rzeczywistym okresie użytkowania pojazdu, jego przebiegu oraz stanie technicznym. Dane te pozwola na ocenę, w jakim stopniu wartość katalogowa - odniesiona do pojazdu modelowego (bazowego) - odpowiada pojazdowi podlegającemu wycenie.

Pojazd modelowy (bazowy) odznacza się:

  • wyposażeniem standardowym;
  • sprawnością techniczną i brakiem uszkodzeń;
  • średnim przebiegiem normatywnym ustalonym w oparciu o normatywne przebiegi roczne;
  • średnim zużyciem ogumienia;
  • wprowadzeniem do eksploatacji w maju w roku produkcji.

W celu określenia wartości rynkowej na marzec 2001 r. dla pojazdu użytkowanego od maja 2000 r. (zarejestrowanego po raz pierwszy w maju 2000 r.), który: od chwili zakupienia w salonie był właściwie serwisowany, osiągnął normatywny przebieg w trakcie eksploatacji i nie uczestniczył w wypadku drogowym, możemy skorzystać z tabeli 2., opracowanej na podstawie "Komputerowego systemu INFO EKSPERT" i katalogu "Pojazdy samochodowe - Wartości rynkowe".

Należy pamiętać, że wartość pojazdu używanego, zamieszczona w publikacjach, odnosi się do pojazdu modelowego. Rzeczywisty obiekt wyceny może posiadać cechy znacznie różniące go od pojazdu modelowego. Wtedy ustalenie wartości musi być przeprowadzone indywidualnie. Innymi słowy, nie możemy z góry zakładać, że w każdym przypadku wartość rzeczywistego wycenianego obiektu jest taka, jak w katalogach.

Wartości rynkowej pojazdu używanego, posiadającego usterki lub uszkodzenia wypadkowe i poddawanego naprawom blacharsko-lakierniczym, bądĽ różniącego się przebiegiem od wielkości normatywnej, nie znajdziemy bezpośrednio w katalogu. Dla określenia wartości takiego pojazdu trzeba odpowiednio skorygować wartość pojazdu modelowego (bazowego ). Dokonywanie korekt wymaga specjalistycznej wiedzy sprzedawców pojazdów i dealerów oraz stosowania komputerowych systemów wyceny.

Ryszard Cota Rzeczoznawca samochodowy

do góry

Dekada z Info-Ekspertem - Specjaliści od Wycen

CIĘŻARÓWKI NR 12 (43) GRUDZIEŃ 2002

Warszawska spółka INFO-EKSPERT obchodziła w połowie listopada 10-lecie działalności. Uroczyste spotkanie jubileuszowe stało się m.in. okazją do przybliżenia jego uczestnikom nowego pomysłu, jakim jest komputerowy program "Info-Auto" do błyskawicznej wyceny pojazdów. Program choć uproszczony, uwzględnia najważniejsze czynniki wpływające na wartość samochodu. Wycena - dzięki uwzględnieniu podstawowych korekt wartości - jest zdecydowanie bardziej precyzyjna od uproszczonej wyceny przy pomocy katalogów książkowych.

Info-Ekspert powstał w środowisku polskich rzeczoznawców samochodowych. Uznali oni, że na rynku brakuje profesjonalnie przygotowanych materiałów, potrzebnych do wykonywania usług związanych ustalaniem wartości rynkowej pojazdów. Rzeczywiści, w owym czasie nie było wiarygodnych informacji o cenach aut występujących na krajowym rynku. A tymczasem skromna "pula" używanych samochodów (głównie produkcji krajów RWPG) poszerzyła się o wiele modeli sprowadzanych z zachodniej Europy. Pojazdy, które trafiały na polski rynek podlegały opłatom celnym, podatkowym, musiały także zostać ubezpieczone. W każdym z tych przypadków potrzebna była informacja o ich rzeczywistej wartości rynkowej.

Weszli w lukę

Przy pomocy Stowarzyszenia Rzeczoznawców Samochodowych "Ekspertmot" i spółki "Rzeczoznawcy - PZM", z którymi firma Info-Ekspert ściśle współpracuje do dziś, jej pracownicy zaczęli zbierać informacje o rzeczywistych wartościach kupna i sprzedaży pojazdów na największych polskich giełdach samochodowych, w punktach sprzedaży aut używanych, a także w autoryzowanych stacjach obsługi i komisach. Obserwacja rynku zajęli się głównie rzeczoznawcy techniki samochodowej, co pozwoliło na pozyskiwanie wiarygodnych danych.

W efekcie już na początku 1992 roku ukazała się pierwsza publikacja Info-Eksperta zawierająca informacje o cenach samochodów nowych i wartościach rynkowych samochodów używanych w Polsce. Początkowo nosiła ona tytuł "Samochody - wartości rynkowe", ale niedługo póĽniej została przemianowana na wydawany do dzisiaj katalog "Pojazdy Samochodowe Wartości Rynkowe" Stale udoskonalane wydawnictwo szybko trafiło do rzeczoznawców samochodowych firm ubezpieczeniowych, urzędów skarbowych i celnych stając się pozycją pomagającą obiektywnie określić wartości pojazdów.

Posługując się tym informatorem można zidentyfikować pojazd przy pomocy danych o pojemności skokowej silnika, mocy, rodzaju nadwozia, liczbie drzwi, a następnie podąć średnią wartość rynkową w złotówkach lub euro. Zawarte w informatorze tabele i objaśnienia umożliwiają przeprowadzenie uproszczonej wyceny pojazdu poprzez wprowadzenie do danych średnich wartości korekt dotyczących wyposażenia dodatkowego oraz przebiegu auta.

Nie pomijają niczego

Obecnie Info-Ekspert wydaje miesięczniki z cenami nowych i wartościach używanych samochodów osobowych, dostawczych, ciężarowych i terenowych, autobusów, naczep i przyczep, motocykli, przyczep kempingowych i ciągników rolniczych. Zakres zamieszczanych comiesięcznie informacji to ok. 85 tys. Modeli pojazdów eksploatowanych w Polsce.

To nie wszystko. Otóż, od 1997 roku firma publikuje również informacje o kompletacji wyposażenia standardowego i dodatkowego w pojazdach sprzedawanych w Polsce. Dane te zawarte są w wydawnictwie "Pojazdy Samochodowe - Wyposażenie".

Dane z komputera

Przed pięciu laty warszawska firma zaczęła wcielać w życie kolejny pomysł - programy komputerowe. Początkowo oferowane programy w wersji dla DOS, a od września 1999r. Dla środowiska Windows, jako "Komputerowy System Info-Ekspert". Gama czterech odmian tego systemu umożliwia użytkownikowi wybór od najprostszej wersji odpowiadającej wydawnictwom książkowym po program pozwalający na sporządzanie wycen dowolnie wybranych pojazdów, zarówno sprawnych jak i uszkodzonych. Oprogramowanie jest systematycznie rozbudowywane i udoskonalane - użytkownicy, co miesiąc wraz z uaktualnieniem bazy danych otrzymują najnowsza wersję.

Jak to działa? Wprowadzenie do programu rzeczywistych parametrów wycenianego pojazdu powoduje automatyczne określenie różnicy pomiędzy nim a pojazdem wzorcowym z bazy danych. Daje to częściową odpowiedĽ na pytanie o jego aktualną wartość lub, - jeżeli wycena jest wykonana na podstawie bazy archiwalnej - wartość w określonym czasie w przeszłości. Program umożliwia uwzględnienie w wycenie także innych czynników, takich jak przebieg użytkowania pojazdu oraz jego aktualny stan techniczny. Wyceniający ma możliwość sporządzenia prostego kosztorysu koniecznej naprawy, zastosowania wbudowanych do programu korekt, jak również wprowadzenia i skomentowania korekt nietypowych. Wycena może zostać udokumentowana zdjęciami pojazdu wykonanymi w technice cyfrowej.

Pełna wersja programu, oprócz modułu wyceny pojazdu nieuszkodzonego, zawiera także moduł wyceny pojazdów powypadkowych, przeznaczonych do odbudowy lub rozbiórki. Informacje o kosztach naprawy pojazdu i rodzajach uszkodzeń podstawowych jego zespołów mogą być wprowadzane "ręcznie" lub przeniesione automatycznie z systemu kalkulacyjnego Audatex. Program na ich podstawie automatycznie szacuje wartość takiego pojazdu. W przypadku dużych zniszczeń 02można wycenić części, które po rozbiórce mogą być ponownie wykorzystane.

Zaletą tego oprogramowania jest także przejrzysta konstrukcja oraz intuicyjna, łatwa obsługa - program prowadzi użytkownika przez cały proces wyceny. Dostępne są wersje jednostanowiskowe i sieciowe, a wkrótce także internetowe. Tworzone są też procedury współpracy programu z wewnętrznymi systemami informatycznymi wielu.

Walory systemu komputerowego docenili nie tylko jego użytkownicy, ale również jurorzy dwóch krajowych imprez wystawienniczych - targów "Autosalon" w Katowicach oraz "Poznań Motor Show".

W obu przypadkach program Info-Eksperta nagrodzono medalem za najlepszy produkt.

Szybko, a precyzyjnie

"Info-Auto" to najnowsza propozycja dla wszystkich, którzy stają przed koniecznością wykonania szybkiej wyceny pojazdu, a jednocześnie zapewniającej wysoką dokładność - odpowiednią m.in. dla potrzeb ubezpieczeniowych, podatkowych, celnych, komisowych itp.

Procedurę wyceny maksymalnie uproszczono - użytkownik wpisuje tylko podstawowe dane pojazdu, zaznacza wyposażenie dodatkowe i po kilku minutach otrzymuje wydruk dokumentu, który może dołączyć do polisy, akt sprawy czy przedstawić klientowi. Prosta intuicyjna obsługa skraca do minimum czas potrzebny do uzyskania biegłości w posługiwaniu się tym narzędziem.

Program, choć uproszczony, uwzględniania najważniejsze czynniki wpływające na wartość samochodu, co w przypadku wyceny auta bez usterek zapewnia niemal bezbłędny wynik. Wycena - dzięki uwzględnieniu podstawowych korekt wartości - jest zdecydowanie bardziej precyzyjna od uproszczonej wyceny przy pomocy katalogów książkowych. Można wycenić prawie wszystko - obecnie udostępniona wersja dla samochodów osobowych, ciężarowych, przyczep, naczep, autobusów, motocykli. Wkrótce uruchomiony zostanie moduł wyceny dla pozostałych grup pojazdów. Użytkownik dysponujący cyfrowym aparatem orograficznym może łatwo wzbogacić wycenę o dokumentację zdjęciową.

Program może pracować na pojedynczym komputerze lub być zainstalowany w sieci lokalnej i udostępniony na wielu stanowiskach. Licencja ogranicza jedynie liczbę jednocześnie pracujących użytkowników.

do góry

MOTORYZACJA: Wycena samochodów w warunkach rynkowych

PULS BIZNESU

Usługi profesjonalne zawsze znajdują popyt.

Ostatni rok był dla branży motoryzacyjnej - podobnie jak dla całej naszej gospodarki - okresem znacznego osłabienia koniunktury. Nie zapomnijmy jednak, że przez całe lata dziewięćdziesiąte obserwowaliśmy nadzwyczaj dynamiczny rozwój tej gałęzi. W tym okresie ogromnie wzrosła w Polsce liczba zarejestrowanych samochodów. Efektem tego jest coraz większe zainteresowanie tematem obrotu samochodami nowymi i używanymi oraz potrzeba właściwej oceny ich wartości rynkowej.

Różnorodność Ľródeł informujących o cenach samochodów używanych może sugerować , że właściwe ustalenie wartości rynkowej pojazdu nie powinno stanowić problemu. W rzeczywistości nie jest to takie proste. Teoretycznie można przyjąć, iż wartość rynkowa jest najbardziej prawdopodobną kwotą, jaką w określonych warunkach można/należy uzyskać/zapłacić za określony samochód. Nie ma jednak dwóch takich samych pojazdów, które posiadałyby identyczny stan techniczny, wyposażenie, przebieg oraz liczbę i zakres wykonywanych napraw. Tymczasem większość wydawnictw prasowych jako podstawowy parametr, charakteryzujący wartość rynkową samochodu, przyjmuje tylko rok jego produkcji. Tak uproszczone notowania mogą dawać jedynie orientacyjną wiedzę o wartości danej marki i modelu. Do określenia rzeczywistej wartości konkretnego samochodu jest stanowczo za mało danych.

W takiej sytuacji klientowi najbardziej opłaca się skorzystanie z pomocy certyfikowanego rzeczoznawcy. Oczywiście można próbować samodzielnie użyć profesjonalnych narzędzi do wyceny, tj. katalogów i programów komputerowych. Jednak najlepiej jest polegać na sprawdzonych firmach, mających wieloletnie doświadczenie i poważanie wśród specjalistów z branży motoryzacyjnej. Posiadają one systemy komputerowe, umożliwiające szybką i łatwą wycenę dowolnego samochodu. Informacje do publikacji i baz programu komputerowego zbierają nie od wczoraj, lecz przez całą dekadę. Potwierdzeniem ich rzetelności i wiarygodności jest fakt wieloletniej współpracy z rzeczoznawcami samochodowymi, a także coraz większe zainteresowanie klientów.

Prawdziwy profesjonalizm usług klient może rozpoznać po tym , że firma do której się zwrócił:

  • stworzyła obszerną bazę danych, zawierającą informacje pozwalające na wykonywanie profesjonalnych wycen, a zarazem eliminuje przypadkowość procesu określania wartości;
  • stale wzbogaca taka bazę poprzez rozszerzanie asortymentu marek i typów pojazdów samochodowych, a także weryfikowanie informacji wprowadzonych wcześniej;
  • stworzyła jednolity i spójny system komputerowy do wyceny wartości rynkowej pojazdów, uwzględniający wszystkie czynniki mające wpływ na jego wartość;
  • sukcesywnie doskonali system komputerowy poprzez opracowywanie nowych aplikacji, umożliwiających dokonywanie coraz bardziej precyzyjnych wycen.

Zapotrzebowanie na profesjonalne wyceny wartości pojazdów samochodowych stale rośnie. Stały się one już podstawą pracy towarzystw ubezpieczeniowych, banków , sądów , urzędów skarbowych

i celnych, a także auto-komisów. Na przykład dla towarzystw ubezpieczeniowych wykorzystywanie precyzyjnych narzędzi do wyceny samochodów jest już standardem. Zarówno pracownicy działów akwizycji, jak i likwidacji szkód dokonują - w trakcie zawierania umowy ubezpieczenia lub likwidacji szkody komunikacyjnej - wyceny, korzystając ze specjalistycznych wydawnictw lub programów komputerowych. Prawidłowo ustalona wartość rynkowa pojazdu stanowi podstawową informacje przy zawieraniu umowy ubezpieczenia autocasco. Suma ubezpieczenia powinna odpowiadać wartości rynkowej pojazdu w dniu jego ubezpieczenia. Również w przypadku określenia wysokości odszkodowania istnieje konieczność ustalenia wartości pojazdu.

Rzetelna wycena jest niezbędna także pracownikom banków, przy zawieraniu umów kredytowych na samochody. Tak samo pewnym narzędziem muszą dysponować również pracownicy urzędów skarbowych i celnych przy ustalaniu kwoty podatku lub cła. Wszystkie wymienione grupy zawodowe coraz powszechniej korzystają z profesjonalnych sposobów wyceny pojazdów samochodowych, opracowanych przez doświadczonych specjalistów z tej branży.

do góry

Używany odjazd cen: Ile Twój wóz straci na wartości?

Gazeta Wyborcza z dnia 02.04.2003

Ile jest wart samochód, którym rok temu wyjechałeś od dealera? Być może nawet o jedną trzecią mniej niż za niego zapłaciłeś, kiedy był nowy. Dlaczego jedne auta tracą szybciej na wartości, a inne wolniej? Które tracą najwięcej, które najmniej? Dowiesz się o tym z informatora "Gazety".

Jedna z najdroższych w życiu przejażdżek samochodem wcale nie musi być długa. Aby ją odbyć, wystarczy pokonać kilkanaście metrów od bram salonu sprzedaży. Ciesząc się nowym wozem, nawet nie zdajemy sobie sprawy, że cena za pokonanie tego - jakże krótkiego - dystansu wynieść mogła nawet 15 proc. sumy, którą zapłaciliśmy dealerowi. Po roku ten odsetek może wzrosnąć nawet do 30 proc. Czy poza bielizną jest towar, który traci na wartości równie szybko jak nowe samochody? Przyczyna tego jest prosta. Z chwilą wyjazdu za bramy salonu sprzedaży wóz przestaje być "nówką", jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki zmienia w towar z zupełnie innej kategorii - samochodów używanych. Te zaś nigdy nie cieszą się taką samą wyceną przez nabywców, co pojazdy fabrycznie nowe.

O ile nie jest to Ferrari 250 GTO z 1962 roku albo inny równie rzadki automobil, z góry musimy się nastawić na to, że jego cena będzie malała z wiekiem. Z upływem czasu zyskują na wartości jak wino tylko bardzo wyjątkowe modele, właściwie z góry przeznaczone dla kolekcjonerów, często bogatych snobów. Kancery mogą zwiększyć wartość znaczka pocztowego, awarie w przypadku aut mają skutek przeciwny.

Nie wszystkie samochody tracą jednak na wartości tak samo. Jedne modele tracą więcej, drugie mniej; jedne szybciej, inne wolniej. Od czego to zależy?

Po pierwsze: cena

Z reguły tańszy model samochodu mniej traci na wartości niż droższy. Dlaczego? Powód jest prosty: tańszy pojazd łatwiej jest sprzedać na rynku wtórnym. - Ze zbyciem droższego modelu są zawsze kłopoty - uważa Jacek Gnoiński z firmy INFO-EKSPERT zajmującej się rynkiem używanych samochodów. - Postawmy się w roli nabywcy drogiej limuzyny. Napędza ją przeważnie silnik o dużej pojemności. Stąd wniosek, że klienta takiego samochodu z drugiej ręki czekają wyższe stawki ubezpieczeniowe. Więcej też przyjdzie mu zapłacić na stacji benzynowej, bo taki silnik zużywa sporo paliwa. Droższe części zamienne przekładają się z kolei na wyższe koszty ewentualnych napraw. Ponadto

z Europy Zachodniej płynie do nas szeroki strumień tego typu używanych samochodów. To zaś zwiększa konkurencję na rynku używanych pojazdów, wymuszając obniżenie ceny drogiego, używanego auta, które kupiono w naszym kraju jako nowe - tłumaczy Gnoiński

Po drugie: pojemność

Samochody napędzane silnikami o większych pojemnościach tracą na wartości bardziej niż wyposażone w silniki mniejsze. Większa pojemność to wyższe ubezpieczenie

i wyższe koszty eksploatacji (np. większe zużycie paliwa czy oleju silnikowego). Ponadto kierowcy, którzy częściej poruszają się w ruchu ulicznym niż na pozamiejskich trasach, są zwykle bardziej zainteresowani ekonomicznymi samochodami napędzanymi silnikami średniej wielkości. Tacy klienci nie widzą większego sensu w dopłacaniu za dodatkowe centymetry sześcienne w cylindrach silnika.

Po trzecie: reputacja

Nie bez znaczenia są także obiegowe opinie o danym samochodzie czy kraju, z którego pochodzi produkująca go firma. W Polsce największym zaufaniem cieszą się marki z Japonii i Niemiec kojarzone z solidnie wyprodukowanymi, niezawodnymi autami. Bywalcy giełd i komisów mniej zdają się cenić samochody z Francji, Włoch i Korei, choć i tu zdarzają się wyjątki. Na przykład większość wozów z Włoch to tanie modele, które zgodnie z poprzednią regułą tracą mniej na wartości.

Po czwarte: życiorys

Każdy amator używanego wozu chce mieć całkowitą pewność, że jego nabytek będzie pochodził z legalnego Ľródła i posiadał na to odpowiednie dokumenty. Dlatego mniej na wartości tracą te samochody, które mają udokumentowaną przeszłość.

Po piąte: swojski lepszy

Klienci bardziej cenią samochody, które jako nowe zostały kupione w naszym kraju, niż pojazdy sprowadzone z zagranicy w ramach prywatnego importu. Bardzo liczy się też, czy auto było regularnie poddawane okresowym przeglądom zgodnie z zaleceniami producenta i fachowo serwisowane, co powinno znaleĽć potwierdzenie w stosownych dokumentach przedłożonych przez sprzedawcę.

Po szóste: skaza wypadku

Więcej na wartości straci samochód, który uległ wypadkowy lub kolizji niż auto, które jeĽdziło bez szwanku. Każdy przecież woli wóz, który nie miał za sobą takich przejść. Samochód jest bardzo skomplikowanym urządzeniem i każdy wypadek lub kolizja może spowodować ukryte, często trudne do wykrycia uszkodzenia, które dopiero po pewnym czasie mogą się ujawnić i niekorzystnie wpłynąć na bezpieczną eksploatację wozu. Ponadto kupujący nigdy nie ma gwarancji, że po wypadku wóz został solidnie naprawiony i usunięto wszystkie uszkodzenia jak należy.

Po siódme: wyposażenie

Lepiej wyposażony samochód więcej straci na początkowej wartości niż ten sam model o niższym standardzie. W tym przypadku zasada brzmi: wartość dodatkowego wyposażenia (np. klimatyzacji, sprzętu audio, elektrycznie podnoszonych szyb czy regulowanych bocznych wstecznych lusterek) maleje szybciej niż wartość samego pojazdu. - Kupującego nie obchodzi, że samochód ma bogatsze wyposażenie, ponieważ jemu po prostu może nie zależeć na tak wysokim standardzie - wyjaśnia Jacek Gnoiński.

Po ósme: blask sławy

Następnym czynnikiem, który ma niewątpliwy wpływ na skalę spadku wartości nowego samochodu jest powodzenie, jakim się on cieszy. Mniej straci model, który dobrze przyjął się na rynku, jeszcze lepiej ten, który jest przebojem. Reguła ta działa również w przeciwnym kierunku: mniejsze zainteresowanie danym modelem przekłada sięniestety na większy spadek jego wartości na rynku wtórnym.

Po dziewiąte: siła nowej generacji

Samochód nadal jest jednym z symboli statusu majątkowego właściciela. Między innymi z tego powodu wiele osób nie ma zamiaru poruszać się (lub co najmniej pokazywać się) samochodem, który nie jest już wytwarzany, podczas gdy triumfy święci następca tego modelu. Z tego głównie powodu na wartości bardziej tracą samochody, które nie są już produkowane. Jednocześnie z tego samego powodu wartość auta zaczyna spadać szybciej od momentu, kiedy kończy się jego produkcja.

Po dziesiąte: kolor

Duży wpływ na utratę wartości ma także barwa lakieru samochodu. W wielkim stopniu decyduje o tym moda. Niegdyś klienci lubili wozy bordowe, teraz powodzeniem cieszą się granatowe oraz złote, natomiast srebrne po kilku latach zainteresowania stały się niemodne. Samochody pomalowane lakierem o barwie, która nie budzi zainteresowania, mogą być trudne do sprzedaży bez znacznej obniżki ceny - chyba że trafi się amator takiego wyjątkowego właśnie koloru.Pod uwagę bierze się także rodzaj lakieru, jakim pomalowano samochód. Trudniej sprzedać wóz polakierowany farbą metalizowaną lub perłową. Koszty ich naprawy (np. zaprawek) są dużo wyższe niż w przypadku zwykłych lakierów. Z drugiej strony, tego typu lakiery są trwalsze niż zwykłe (tzw. pastelowe) farby.

Krzysztof Wojciechowicz

do góry